Postupci ekspresivnosti u pripovijetkama Skendera Kulenovića

Sažetak

Skender Kulenović, vrsni književnik kojeg odlikuje britkost i čistota jezika, jedan je od pisaca čije književno djelo predstavlja izuzetno plodno tlo za različita (socio)lingvistička, stilistička, leksičko-semantička i druga istraživanja. Kao i u pjesmama tako i u prozi, pažljivo je birao riječi, savršeno ih uklapajući u dati kontekst. U radu ćemo se baviti postupcima ekspresivnosti u pripovijetkama „Vitezovi“, „Puče ti žica“, „Titiz“ i „Salkan Sitnica“. Odabrane pripovijetke izuzetno su ostvarene na polju stilistike gdje do izražaja dolazi autorova stilistička kompetencija. Ekspresivnost kao jedna od najvažnijih stilističkih kategorija u potpunosti uključuje izražajnost čiji su osnovni nosioci stilske figure i tropi.

U radu je pored kontekstne ekspresivnosti koja obuhvata figurativnu upotrebu riječi - radi se o stilskim figurama i tropima, u prvom redu poređenjima kao izrazito frekventnoj figuri, potom kumulaciji, epitetima, gradaciji, anafori, parentezi i dr., analizirana i inherentna ekspresivnost. Pronalazimo veliki broj deminutiva, potom augmentative, hipokoristike, pejorative, vulgarizme, različite tipove frazema kao i superlative koje autor koristi za naglašavanje, te manje frekventne lekseme. U velikom broju zastupljena je i leksika orijentalnog porijekla koja daje poseban pečat vremena između dva svjetska rata i uz pomoć koje je Kulenović živopisno predstavio svoja prozna djela.